Cái tình, cái nghĩa – nét riêng trong du lịch văn hóa của người Cà Mau

Tôi còn nhớ, hồi tôi còn nhỏ thường theo ông ngoại về quê. Sau một chuyến đi dài bằng võ lãi, hai ông cháu sẽ đi bộ tiếp một chặn đường chừng ba cây số nữa mới đến được nhà. Lúc ấy làm gì có quán nước ven đường như bây giờ, mỗi lần thấy khát là hai ông cháu cứ ghé đại một nhà nào đó để xin gáo nước mưa uống cho đỡ khát. Gáo nước mưa ngày ấy không như những ly nước mía, sâm lạnh hay nha đam bây giờ nhưng lại chứa đựng biết bao nhiêu là tình cảm. Tôi nhớ như in sự nhiệt tình của những người dân quê, sự vồn vã khi nhường võng cho khách đường xa, sự chân tình khi trong nhà có gì đem mời cái đó,… tất cả những điều đó đã làm cho những gáo nước mưa ngày ấy trong tôi mát lịm cho đến bây giờ.

1

Người Cà Mau là thế đấy, họ quý nhau ở cái tình, cái nghĩa. Từ thời khai hoang mở đất những con người đến đây đã gắn bó với nhau, cùng chung tay chống lại cảnh “rừng thiêng nước độc”. Chính những yếu tố khắc nghiệt của thiên nhiên trên vùng đất mới đã hung đúc và hình thành nên những con người Cà Mau chịu thương, chịu khó, sống chan hòa tình cảm với nhau. Người ta nói “Bán anh em xa, mua láng giềng gần”. Tính cộng đồng của Cà Mau thể hiện rất rõ nét. Họ luôn yêu thương và đùm bọc giúp đỡ nhau những lúc khó khăn và cùng chia sẻ với nhau những niềm vui nỗi buồn trong cuộc sống. Những lúc đói có thể mượn nhau vài dạ gạo ăn đến khi kịp mùa gặt mới. Trong lao động sản xuất của người Cà Mau, mọi người thường làm “dần công” qua lại với nhau. Khi cất nhà, đám tiệc, làm ruộng, làm vườn, tát đìa,… người ta thường làm phụ nhau qua lại, không ai phải tốn tiền công thợ mà còn làm tăng thêm tình làng nghĩa xóm.

Phải nói là người Cà Mau cần cù chăm chỉ, trong lao động sản xuất không ngại gian khổ. Dù là cơn mưa đến sấm chớp liên hồi, dù là nắng chói, dù biết rằng vùng đất ấy thiên nhiên khắc nghiệt, thú dữ rình rập,…họ vẫn kiên trì khai hoang mỡ cõi và tạo dựng nên thành quả lao động để lại cho con cháu đời sau.  Và khi công việc đã đâu vào đấy, sẽ là khoảng thời gian để họ thưởng thức những thú vui đời thường trong những phút giây nhàn rỗi. Họ có thể ngồi nhâm nhi bên ly rượu đế, ngân nga vài câu vọng cổ yêu thích. Hoặc nếu như gặp khách quý họ có thể chơi  hết mình, trong nhà có gì làm đem ra đãi khách tất tần tật. Có thể gà vịt thả ngoài vườn hoặc cá, rùa, rắn, lươn,…bắt được ngoài ruộng đều phơi bày hết ra bàn nhậu. Tôi có một vài người quen cũng vậy, mỗi lần có bạn từ các tỉnh khác đến Cà Mau là cứ như in họ sẽ sắp xếp tiếp đãi ra sao, đặt ăn chỗ nào, món gì, ngủ ở đâu,… hay một người dù có bận rộn đến đâu cũng sẵn sàng bỏ ra thời gian quý báu của mình tiếp bạn, để rồi sau đó sẽ tranh thủ thức khuya, thức hôm vài ngày sau đó để hoàn thành cho xong công việc. Những biểu hiện đó không phải là đánh bóng bản thân, ra vẻ ta đây, hay chứng tỏ sự giàu có,… mà đó là những tình cảm chân thành, hết sức tự nhiên vốn đã hình thành trong bản chất của con người Cà Mau từ xưa đến nay.

_MG_4114

Đúng như câu nói “khách đến nhà không gà cũng vịt”, người Cà Mau “móc hết ruột gan” của mình ra để đối đãi chân tình với khách khứa bạn bè. Không những thế, khi cuộc vui đã tàn, họ còn gói tặng cho bạn bè những thứ “cây nhà lá vườn” để đem về cho người thân. Ngày nay, mỗi người Cà Mau cũng vậy, nếu có đi đâu xa, thường mang theo những quà tặng đặc sản như mật ong U Minh, khô cá sặc bổi, tôm khô, dưa bồn bồn,…một chút hương vị quê nhà mà cũng biểu hiện sự chân tình của người tặng.

Không chỉ thể hiện cái tình của con người đối với con người, người Cà Mau còn thể hiện cái tình của mình đối với thiên nhiên nơi mình sinh sống. Không chỉ sống dựa vào thiên nhiên mà họ luôn luôn biết giữ gìn và bảo vệ những sự sống xung quanh mình. Trong một chuyến về U Minh Hạ, tôi đã được anh Điền (Điểm du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng Mười Ngọt) chia sẻ chân tình: “Mình muốn trồng sen để lấy phấn hoa dụ dỗ cho ong về xây tổ, nhưng lại sợ sen phát triển nhanh lấn át hệ sinh thái rừng tràm” chỉ việc quyết định trồng cái gì thôi cũng đủ để anh đắn đo suy nghĩ làm sao không làm mất đi vẻ tự nhiên của rừng. Hay cách nói bộc trực của chú Tuấn (tại khu T19 – U Minh Hạ) “Chúng tôi muốn bắt cá, cũng tránh làm sao vào mùa cá có trứng để không ăn phải những con cá mẹ chuẩn bị sinh ra một bầy cá con ”. Chúng ta luôn bắt gặp đâu đó những người Cà Mau sống có tâm với cỏ cây và biết ơn với những con cá cọng rau đã nuôi nấng họ.

DSCN3074 (FILEminimizer)

Ngoài những đức tính cần cù, chịu thương, chịu khó, trọng tình trọng nghĩa như trên. Người Cà Mau còn rất là gan dạ, họ không biết sợ là gì? Có những người trong đêm khuya thanh vắng có thể một thân một mình chèo xuồng gần chục cây số để kịp phiên chợ sáng; họ có thể sắn tay vào rừng bắt cá sấu, cọp dữ để trừ hại cho nhiều người; họ sẵn sàng chống lại các thế lực cường hào ác bá để dành lấy quyền bình đẳng cho những người dân đen thấp cổ bé họng. Ngày nay, chúng ta luôn thấy thấp thoáng những con người như bác Ba Phi, chú Võ Tòng (trong Đất Phương Nam), thầy giáo Phan Ngọc Hiển, chị Hồ Thị Kỷ, anh Lý Văn Lâm, chị Dương Thị Cẩm Vân,…hiển hiện trong đời sống của con người Cà Mau làm động lực để người Cà Mau không ngừng phấn đấu phát triển.

_MG_6667

Có thể nói, cái tình, cái nghĩa của người Cà Mau đã hình thành nên nét riêng trong du lịch văn hóa của mình. Khách du lịch khi đến với Cà Mau ngoài thưởng thức cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, nguồn ẩm thực dồi dào còn cảm nhận được những tình cảm ấp áp mà người dân Đất Mũi dành cho họ. Vì thế nên không phải ngẫu nhiên mà nhạc sĩ Thanh Sơn (quê Sóc Trăng) đã hết lòng khen ngợi người Cà Mau trong bài “Áo mới Cà Mau” thông qua câu hát chứa chan tình cảm “Người Cà Mau dễ thương vô cùng”. Không chỉ đơn giản là dễ thương mà còn là vô cùng dễ thương. Sự dễ thương và cái tình của người Cà Mau giờ đây như là một thương hiệu góp phần khẳng định Cà Mau không chỉ là một vùng đất mộc mạc, chân quê mà còn rất đỗi thân thiện và mến khách.

Ảnh và bài viết: Dương Kim Chuyển

Bài viết cùng chuyên mục:
Cà Mau – ngỡ ngàng vẻ đẹp nhìn từ trên cao
Khám phá Đất Mũi Xanh
Cây bồn bồn Cà Mau
Kết nối du lịch Cà Mau – Phú Yên
Hiệp hội Du lịch ĐBSCL thẩm định công nhận các điểm du lịch tiêu biểu ĐBSCL tại Cà Mau

Liên kết Website